İçeriğe geç
Ödeme & finans / ENTEGO BLOG

e-Fatura ve e-Arşiv farkı nedir? E-ticaret satıcısı için rehber

e-Fatura ve e-Arşiv farkı, faturayı kime kestiğinle ilgilidir. Alıcının e-Fatura kaydı, internet satışı bilgileri ve çift fatura riskini bu rehberde sade anlattık.

Entego ·

e-Fatura ve e-Arşiv farkı, temelde faturayı kime kestiğine bağlıdır. Alıcı Gelir İdaresi'nin e-Fatura sistemine kayıtlı bir mükellefse belge e-Fatura olarak sistem üzerinden ona iletilir; alıcı kayıtlı değilse, örneğin son tüketiciyse, belge e-Arşiv fatura olarak düzenlenir ve alıcıya e-posta ya da bağlantıyla ulaştırılır. İkisi de elektronik ve yasal olarak geçerli faturadır, yalnız iletim yolu ve bazı süreçleri farklıdır.

E-ticaret satıcısı olarak gün içinde hem bireysel hem kurumsal alıcıya satış yaparsın. Bu yüzden iki belge türünü de tanıman, her siparişte doğru olanı seçmen gerekir. Bu rehberde farkları, karar adımlarını ve sık yapılan hataları sade bir dille topladık.

e-Fatura nedir, e-Arşiv nedir?

e-Fatura, e-Fatura sistemine kayıtlı iki mükellef arasında düzenlenen elektronik faturadır. Belge, standart bir veri biçiminde hazırlanır ve sistem üzerinden doğrudan alıcının gelen kutusuna düşer. Kâğıda basılması, kargoyla gönderilmesi gerekmez. Alıcı da e-Fatura kullanıcısı olduğu için belgeyi kendi programında görür ve muhasebesine işler.

e-Arşiv fatura ise e-Fatura sistemine kayıtlı olmayan alıcılara kesilen elektronik faturadır. Son tüketiciler, şahıslar ve e-Fatura kullanıcısı olmayan işletmeler bu gruptadır. Belge elektronik olarak düzenlenir, saklanır ve alıcıya genellikle e-posta, SMS bağlantısı ya da sipariş sayfasındaki indirme bağlantısıyla iletilir. Alıcı isterse kâğıt çıktı da verilebilir.

Kısacası belge türünü senin tercihin değil, alıcının durumu belirler. Aynı gün aynı ürünü iki farklı müşteriye satıp birine e-Fatura, diğerine e-Arşiv kesmen tamamen olağandır.

Bir noktayı da netleştirelim: e-Fatura ve e-Arşiv, faturanın içeriğini değil biçimini ve yolunu belirler. Ürün adı, adet, birim fiyat, vergi tutarı ve toplam her iki belgede de aynı mantıkla yer alır. Muhasebe açısından ikisi de satış faturasıdır ve gelir kaydına aynı şekilde işlenir. Bu yüzden müşterine "elektronik fatura" dediğinde ikisini de kastetmiş olursun; fark yalnız arka planda, belgenin hangi sistemden geçtiğindedir.

e-Fatura e-Arşiv farkı: Temel noktalar

Farkları tek tek görmek, siparişte karar vermeyi kolaylaştırır:

  • Alıcı: e-Fatura yalnız sisteme kayıtlı mükelleflere, e-Arşiv kayıtlı olmayan herkese kesilir.
  • İletim: e-Fatura sistem üzerinden alıcının gelen kutusuna gider; e-Arşiv e-posta, bağlantı ya da çıktıyla iletilir.
  • Senaryo: e-Fatura'da temel ve ticari gibi senaryolar vardır; ticari senaryoda alıcı belgeyi kabul ya da reddedebilir.
  • İptal ve itiraz: İki belgede iptal ve itiraz yolları farklı işler; ayrıntıyı entegratörün ve mali müşavirin söyler.
  • İnternet satışı: İnternetten yapılan satışlarda e-Arşiv faturada ödeme şekli, gönderim bilgisi ve taşıyıcı firma gibi ek alanlar doldurulur.

Bu farkların ortak noktası şudur: İkisi de aynı ürün, tutar ve vergi bilgilerini taşır. Değişen, belgenin kime ve nasıl ulaştığıdır.

Hangi siparişe hangi faturayı kesmelisin?

Her siparişte şu sırayı izlersen hata payın çok düşer:

  • Siparişte vergi numarası ya da kurumsal fatura bilgisi var mı, bak.
  • Vergi numarası varsa alıcının e-Fatura sistemine kayıtlı olup olmadığını sorgula; entegratörlerin çoğu bunu otomatik yapar.
  • Alıcı kayıtlıysa e-Fatura, kayıtlı değilse e-Arşiv düzenle.
  • Bireysel alıcıda T.C. kimlik numarası ya da sistemin kabul ettiği genel bilgiyle e-Arşiv kes.
  • İnternet satışıysa ödeme ve gönderim alanlarını eksiksiz doldur.
  • Kesilen faturayı müşteriye ilet, pazaryeri siparişiyse ilgili pazaryerine de yükle ya da bağla.

En sık hata, kurumsal alıcıya kayıt sorgusu yapmadan e-Arşiv kesmek ya da tersine, kayıtlı olmayan bir şirkete e-Fatura göndermeye çalışmaktır. Otomatik sorgu yapan bir sistem bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırır.

e-Fatura'ya geçmek zorunda mısın?

e-Fatura ve e-Arşiv kullanma zorunluluğu; ciro, sektör ve faaliyet türü gibi ölçütlere bağlıdır ve bu ölçütler zaman içinde güncellenir. Bu yüzden burada belirli bir eşik ya da tarih vermiyoruz. Durumunu güncel mevzuatı mali müşavirinle doğrulayarak netleştirmelisin.

Zorunlu olmasan bile pek çok e-ticaret satıcısı gönüllü olarak geçer. Sebebi basit: Kâğıt fatura basmak, pakete koymak ve arşivlemek, sipariş sayısı arttıkça ciddi zaman alır. Elektronik belgede fatura saniyeler içinde oluşur, müşteriye otomatik gider ve kayıp riski kalmaz.

Elektronik belgeye geçince saklama işi de kolaylaşır. Faturalar dijital olarak arşivlenir, aradığın bir belgeyi sipariş numarası ya da müşteri adıyla saniyeler içinde bulursun. Müşteri faturasını kaybettiğinde yeniden göndermek tek tıklık iştir. İade ve değişim süreçlerinde de hangi siparişe hangi belgenin kesildiğini görmek, hem senin hem mali müşavirinin işini hızlandırır.

Entegratör ve fatura programı nasıl seçilir?

Elektronik faturayı Gelir İdaresi'nin portalı üzerinden ya da bir özel entegratör aracılığıyla kesebilirsin. Portal düşük hacimde iş görür ama her faturayı elle hazırlamak gerekir. Sipariş sayın arttığında, siparişten otomatik fatura üreten bir entegratör bağlantısı çok daha verimlidir.

Seçim yaparken şu soruları sor: e-Fatura kayıt sorgusu otomatik mi? Pazaryeri ve site siparişlerinden doğrudan fatura kesilebiliyor mu? Kesilen fatura muhasebeye ayrıca yazmadan işleniyor mu? İptal ve iade faturası akışı net mi? Kontör ya da belge başı ücretlendirme senin hacmine uygun mu?

Bir de çift fatura riskini düşün. Aynı siparişe hem pazaryerinin fatura aracından hem de kendi programından fatura kesilirse iki ayrı belge oluşur ve düzeltmek uğraştırır. Fatura kesmeden önce siparişin başka bir yerde faturalanıp faturalanmadığını kontrol eden bir yapı bu sorunu baştan önler.

ENTEGO ile nasıl yapılır?

ENTEGO, e-Fatura ve e-Arşiv faturayı senin kendi entegratörünle keser; yani mevcut entegratör hesabını bağlarsın, belge senin adına senin hesabından düzenlenir. Site, pazaryeri, telefon ya da WhatsApp siparişleri tek listede durduğu için faturayı siparişin üzerinden tek tıkla ya da otomatik kesebilirsin.

Fatura kesilmeden önce ENTEGO, o sipariş için pazaryerinde ya da başka bir programda fatura kesilmiş mi diye denetler. Böylece çift fatura oluşmaz. Kesilen fatura ön muhasebeye kendiliğinden işlenir, ayrıca kayıt girmen gerekmez. Ayrıntılar için finans ve e-belge sayfasına bakabilir, tutarları kontrol etmek için KDV hesaplama aracını kullanabilirsin. Paketleri ve 14 günlük ücretsiz denemeyi fiyatlandırma sayfasında görebilirsin.

Sık sorulan sorular

e-Arşiv fatura e-Fatura'nın yerine geçer mi? Hayır, ikisi farklı alıcı gruplarına kesilir. Alıcı e-Fatura sistemine kayıtlıysa e-Fatura, kayıtlı değilse e-Arşiv düzenlemen gerekir; birini diğerinin yerine kullanamazsın.

Bireysel müşteriye hangi fatura kesilir? Son tüketiciye e-Arşiv fatura kesilir ve e-posta ya da bağlantıyla iletilir. İnternet satışlarında ödeme ve gönderim bilgilerini de faturaya eklemen beklenir.

Alıcının e-Fatura kullanıcısı olup olmadığını nasıl anlarım? Alıcının vergi numarasıyla Gelir İdaresi'nin kayıtlı kullanıcı listesini sorgularsın. Entegratörlerin ve e-ticaret yazılımlarının çoğu bu sorguyu fatura kesmeden önce otomatik yapar.

e-Fatura'ya geçiş zorunluluğumu nereden öğrenirim? Zorunluluk ölçütleri ciro, sektör ve faaliyet türüne göre değişir ve güncellenir. En doğru bilgiyi güncel mevzuatı takip eden mali müşavirinden alırsın.

Etiketler: e-fatura · e-arşiv · e-fatura e-arşiv farkı · e-ticaret faturası · entegratör · ön muhasebe

Aynı konuda devam et